Bina Hasar Tespiti 2026: Yeni Kurallar 22 Aralık'ta
Kısa cevap: Yeni bina hasar tespiti kuralları 22 Aralık 2026'da yürürlüğe giriyor: binalar 10 hasar sınıfına ayrılıyor ve sonuca 30 gün içinde (acil yıktırılacak binalarda 3 gün) itiraz edilebiliyor. Orta ve ağır hasarlı binaların durumu tapunun beyanlar hanesine işleniyor; bu yüzden ev alırken takyidat raporu artık daha da önemli.
Bir deprem ya da sel sonrasında binanıza asılan "az hasarlı", "orta hasarlı" ya da "ağır hasarlı" kararı yalnızca o binada oturup oturamayacağınızı belirlemez. Bu karar, dairenizin tapusunu, satış değerini ve kredi kullanılabilirliğini de doğrudan etkiler. Bu yüzden 12 Kasım 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik, ev sahipleri ve alıcılar için yakından takip edilmesi gereken bir gelişme.
2020'den beri Üsküdar, Kadıköy, Ümraniye ve Çekmeköy'de konut alım satımına aracılık ederken alıcıların en sık sorduğu soru "Bu bina depremde ne olur?" sorusu. Bu yazıda yeni bina hasar tespiti kurallarının ne getirdiğini, 22 Aralık 2026'dan sonra neyin değiştiğini ve bunun gayrimenkul alım satımına etkisini sade bir dille anlatıyorum.

Bina hasar tespiti yönetmeliğinde ne değişti?
AFAD'ın hazırladığı "Afetler Sonrası Bina Hasar Tespiti Yapılmasına İlişkin Genel Kurallar Hakkında Yönetmelik" ilk olarak 22 Haziran 2025 tarihli ve 32934 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik 6 bölüm ve 36 maddeden oluşuyor. Yürürlük tarihi, 17 Aralık 2025'teki bir değişiklikle 22 Aralık 2026 olarak belirlendi.
12 Kasım 2026 tarihli ve 33428 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yeni değişiklik, yönetmelik yürürlüğe girmeden önce iki noktayı güncelledi:
Eşya tahliyesi: Yönetmeliğin 15. ve 21. maddelerinde, hasarlı binalardan eşya çıkarılması artık "güvenlik ve trafik grubu gözetiminde eşya sahiplerince" yapılacak. Önceki metinde bu iş "tahliye, yerleştirme ve planlama grubu gözetiminde" yürütülüyordu.
Teknik ekler: Hasar tespitinde kullanılan EK-1 ve EK-2 yeniden düzenlendi.
Değişiklik de ana yönetmelikle birlikte 22 Aralık 2026'da yürürlüğe giriyor.
Hasar tespiti nasıl yapılacak? 3 aşama
Yönetmelik, afet sonrası hasar tespitini üç aşamaya ayırıyor:
Afet etkisi belirleme: Afetten etkilenen alanın ve bina stokunun genel olarak belirlenmesi.
İlk hasar tespiti: Ekiplerin binaları tek tek inceleyip hasar sınıfını belirlemesi.
İtiraz hasar tespiti: Sonuca itiraz edilen binaların yeniden incelenmesi.
Tespit ekipleri inşaat mühendisleri, mimarlar ve inşaat teknikerlerinden oluşuyor. Bu meslek gruplarının dışındaki kişilerin hazırladığı raporlar işleme alınmıyor. Ekiplerin yılda en az bir kez eğitim alması gerekiyor. Gerektiğinde insansız hava araçlarına takılan optik veya kızılötesi kameralar da kullanılabiliyor.
Hasar tespiti neyi ölçmez?
Bu nokta alıcılar için önemli. Yönetmeliğe göre hasar tespiti yalnızca son afetin yol açtığı hasarı değerlendirir. Binanın yaşlanması, proje ve imalat hataları ya da zemin oturması gibi afetten kaynaklanmayan durumlar derecelendirmeye dahil edilmez. Tespit, binanın gelecekteki bir depremde nasıl davranacağını da ölçmez.
Yani "hasarsız" kararı, binanın depreme dayanıklı olduğu anlamına gelmez. Binanın gelecekteki riskini öğrenmek için riskli yapı tespiti gerekir. Bu iki işlem birbirinden tamamen farklıdır.
10 hasar sınıfı ve anlamları
Yönetmelik binaları 10 sınıfa ayırıyor ve her birine bir kod veriyor:
Hasarsız (0)
Az hasarlı (2): Boya, sıva ve duvarlarda ince çatlaklar. Kullanımda genellikle sakınca yoktur.
Orta hasarlı (4): Taşıyıcı sistem elemanlarında güçlendirme gerektirecek boyutta hasar.
Ağır hasarlı (6): Taşıyıcı elemanlarda geniş ve yaygın hasar; taşıma gücü ciddi biçimde kaybolmuş.
Acil yıktırılacak (AYB)
Yıkık (8)
Değerlendirme dışı (DD), girilemeyen (GB), tespit edilemedi (TE) ve kapsam dışı (KD)
Son dört sınıf, binanın incelenemediği ya da tespit kapsamına girmediği durumlar içindir.
Hasar tespitine itiraz: 30 gün ve 3 gün
Hasar sonucu muhtarlıklarda ilan edilir ve ayrıca bilişim ortamında yayımlanır. Bu ilan, tebliğ yerine geçer. Süreler şöyle:
Acil yıktırılacak binalar: İlan ve itiraz süresi 3 gün
Diğer tüm hasar sınıfları: İlan ve itiraz süresi 30 gün
İtiraz, dilekçeyle ya da e-Devlet üzerinden yapılabiliyor. İtiraz hakkı, bağımsız bölümle ikamet veya mülkiyet bağı olan kişilere tanınıyor. Yani hem ev sahibi hem de o dairede oturan kiracı itiraz edebilir.
Pratik tavsiyem: Sonuç ilan edildiği gün fotoğraf ve video ile kendi kaydınızı oluşturun. İtiraz süresi ilan tarihinden işlemeye başlar; tatil ya da yoğunluk nedeniyle süreyi kaçırmak, tapuya işlenecek bir kararın kesinleşmesi anlamına gelebilir.
Tapuya etkisi: beyanlar hanesine işleniyor
Gayrimenkul açısından en kritik hüküm 30. maddede. Orta ve ağır hasarlı binaların durumu, itiraz süreci tamamlandıktan sonra tapu müdürlüğüne bildiriliyor ve tapu kaydının beyanlar hanesine işleniyor.
Bu belirtme şu durumlarda tapudan kalkıyor:
Güçlendirme yapıldıysa: Güçlendirme tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi alındığında belirtme kaldırılır.
Bina yıkıldıysa: Yıkım tamamlandığında kayıt silinir.
Bu, alım satım süreçlerinde yeni bir kontrol kalemi demek. Satın almayı düşündüğünüz dairenin tapu kaydında böyle bir belirtme olup olmadığını görmek için takyidat raporu almanız yeterli. Beyanlar hanesindeki kayıtların ne anlama geldiğini tapudaki şerh ve belirtme çeşitleri yazısında ayrıntılı anlattım.
Alıcı ve satıcı için ne anlama geliyor?
Alıcı: Beyanlar hanesinde hasar belirtmesi bulunan bir daire için bankalar ekspertiz aşamasında temkinli davranabilir. Satın almadan önce belirtmenin güçlendirmeyle kalkıp kalkmadığını kontrol edin.
Satıcı: Hasar kaydı varsa bunu alıcıdan saklamak hem güven kaybına hem de ileride hukuki uyuşmazlığa yol açar. Güçlendirme yapıldıysa yapı kullanma izin belgesini dosyanızda hazır bulundurun.
Kiracı: Orta veya ağır hasar kararı verilen bir binada güçlendirme yapılmadan oturmak güvenli değildir. İtiraz hakkınız olduğunu unutmayın.
Eşya tahliyesinde yeni kural
22 Aralık 2026'dan itibaren acil yıktırılacak ve ağır hasarlı binalarda eşyalarınızı kendiniz çıkaracaksınız; bu işleme güvenlik ve trafik grubu gözetmenlik edecek. Yönetmeliğe göre eşya tahliyesi bir rapor ve sizin dolduracağınız bir taahhütnameyle yapılıyor.
Bu değişiklik, afet sonrası ilk günlerde hak sahiplerinin sürece doğrudan katılmasını sağlıyor. Ancak ağır hasarlı bir binaya girmek risklidir; ekiplerin talimatı dışında hareket etmeyin.
Ev sahipleri bugünden ne yapmalı?
Hasar tespiti afetten sonra yapılır; ancak hazırlık bugünden başlar:
DASK poliçenizi kontrol edin. Hasar sonrası tazminat sürecinin ilk adımı geçerli poliçedir. Ayrıntılar DASK rehberinde.
Tapu, proje ve iskân belgelerinizin kopyalarını dijital ortamda saklayın.
Binanızın riskini bugünden öğrenin. Yaş, yapı denetimi ve zemin bilgisi için bir evin depreme dayanıklı olduğu nasıl anlaşılır yazısındaki kontrol listesini kullanın.
Ev alırken takyidat raporunu imzadan önce mutlaka inceleyin.
Sık sorulan sorular
Yeni bina hasar tespiti yönetmeliği ne zaman yürürlüğe giriyor?
Ana yönetmelik ve 12 Kasım 2026'daki değişiklik birlikte 22 Aralık 2026'da yürürlüğe giriyor.
Hasar tespitine kaç gün içinde itiraz edilir?
Acil yıktırılacak binalarda 3 gün, diğer tüm hasar sınıflarında 30 gün içinde itiraz edilebilir. Başvuru dilekçeyle ya da e-Devlet üzerinden yapılır.
Hasar kararı tapuya işlenir mi?
Evet. Orta ve ağır hasarlı binaların durumu, itiraz süreci tamamlandıktan sonra tapunun beyanlar hanesine işlenir. Güçlendirme sonrası yapı kullanma izin belgesi alınınca kaldırılır.
Hasarsız kararı binanın depreme dayanıklı olduğunu gösterir mi?
Hayır. Hasar tespiti yalnızca son afetin yol açtığı hasarı ölçer; binanın gelecekteki performansını değerlendirmez. Bunun için riskli yapı tespiti gerekir.
Kiracı hasar tespitine itiraz edebilir mi?
Evet. İtiraz hakkı, bağımsız bölümle ikamet veya mülkiyet bağı olan kişilere tanınıyor; dairede oturan kiracı da bu kapsamda.
Armağan Kocabaş — İstanbul lüks konut uzmanı, RE/MAX Eksen
Almayı düşündüğünüz dairenin tapu kaydını ve deprem risk dosyasını imzadan önce birlikte inceleyelim. Üsküdar, Ümraniye, Çekmeköy ve Kadıköy hattındaki mülklerinizle ilgileniyoruz.
Gayrimenkul satışında sahada edindiğim deneyimleri iki kitapta topladım: Soğuk Aramadan Sıcak Satışa: FSBO'nun Gücü ve Yeni Danışman El Kitabı.
İletişim: 0507 917 33 58 / armagan@remaxeksen.com




Yorumlar